Zbiorczo ten świat mikroorganizmów określa się mianem mikrobiomu i ma on ogromne znaczenie dla naszego zdrowia, a nawet codziennego samopoczucia.
Warto zatem zgłębić ten temat i właśnie tym zajmiemy się w niniejszym artykule!
Skąd się bierze mikrobiom i jak się kształtuje?
Mikrobiom zaczyna się formować już od pierwszych chwil życia – w momencie narodzin.
Dzieci urodzone drogą naturalną otrzymują „pakiet startowy” mikroorganizmów od swojej matki poprzez kontakt z jej kanałem rodnym. Z kolei dzieci urodzone poprzez cesarskie cięcie mają trochę inny zestaw mikrobiomu, który jest raczej zbliżony do flory skóry.
Kolejne miesiące i lata życia to czas intensywnego „szkolenia” mikrobiomu – głównie poprzez kontakt ze środowiskiem naturalnym, karmienie piersią, dietę, choroby, przyjmowane leki (szczególnie antybiotyki). Ważny jest też kontakt z naturą i „wystawianie” dziecka na różnorodne warunki środowiskowe, co stanowi doskonały „trening” mikrobiologiczny dla organizmu.
Ostateczny kształt mikrobiomu stabilizuje się około 3. roku życia, ale zmienia się dynamicznie przez cały późniejszy okres.
Produkty z artykułu
Berberyna Active
60 kapsułek
Maślan Sodu –Forte–
60 kapsułek
Jak mikrobiom wpływa na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne?
Związek pomiędzy mikrobiomem a zdrowiem jest nierozerwalny i dotyczy zarówno zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. Dlaczego? Ponieważ te niepozorne mikroorganizmy odpowiadają za wiele funkcji w naszym ciele.
Funkcje mikrobiomu w organizmie człowieka:
- Trawienie i metabolizm – bakterie rozkładają składniki, których nie jesteśmy w stanie samodzielnie przetrawić (np. błonnik), produkując krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), które odżywiają komórki jelit.
- Produkcja witamin – mikrobiom wytwarza m.in. witaminę K, B12, biotynę i kwas foliowy, które są tak istotne dla naszego zdrowia.
- Regulacja układu odpornościowego – mikrobiom „uczy” układ immunologiczny, co jest zagrożeniem, a co nie, wzmacniając układ odpornościowy.
- Bariera ochronna – zdrowy mikrobiom utrudnia patogenom zasiedlanie jelit, co przekłada się na ich lepszą ochronę.
- Oś jelita–mózg – mikrobiom wpływa na nasz nastrój, poziom lęku, sen, a nawet ryzyko depresji (nie bez powodu jelita nazywa się często „drugim mózgiem”).
Świetnie obrazuje to prosty przykład, bo osoby z zespołem jelita drażliwego (IBS) często mają zaburzoną równowagę mikrobiomu – dominują u nich bakterie produkujące gazy, a brakuje tych łagodzących stany zapalne.
Zmiana diety, suplementacja probiotyków czy prebiotyków może przynieść znaczną poprawę nie tylko w opisanym wyżej przypadku, ale również w wielu innych, gdzie doszło do zaburzenia flory organizmu.
Co niszczy mikrobiom i jak można go wspierać na co dzień?
Współczesny styl życia działa często jak walec przejeżdżający po delikatnej równowadze mikrobiomu. Codzienny stres, antybiotyki, dieta uboga w błonnik, nadmiar cukru, alkohol, niedobór snu – wszystko to prowadzi do dysbiozy, czyli zaburzenia składu i funkcji mikrobiomu.
Co szkodzi mikrobiomowi:
- częste kuracje antybiotykami,
- przetworzona żywność i dieta uboga w witaminy, minerały i inne składniki odżywcze,
- brak regularnego kontaktu z naturą – także (a może przede wszystkim) w przypadku małych dzieci,
- nadmierna higiena (np. zbyt częste używanie środków dezynfekujących),
- przewlekły stres.
Jak wspierać mikrobiom?
- Prebiotyki – to pożywka dla „dobrych” bakterii (np. cebula, czosnek, por, szparagi, banany, owies, inulina),
- probiotyki – żywe mikroorganizmy (np. jogurt, kefir, kiszonki, fermentowane warzywa),
- zróżnicowana dieta roślinna – różne źródła błonnika wspierają różne szczepy bakterii,
- unikanie niepotrzebnych leków – szczególnie antybiotyków i leków zobojętniających kwas żołądkowy,
- kontakt z naturą i zwierzętami – np. spacery w lesie, ogródek, życie z psem lub kotem.
Podsumowanie – mikrobiom a zdrowy organizm
Mikrobiom pełni niezwykle istotne funkcje w naszym organizmie, ale może go zaburzyć wiele z naszych codziennych działań. Warto zatem dbać o prawidłową dietę, ruch – najlepiej na świeżym powietrzu – i ograniczyć stres, aby wspomóc swoje ciało.
Bez względu to na, ile masz lat i jakie doświadczenia zdrowotne masz za sobą, nadal masz szansę poprawić funkcjonowanie swojego organizmu w tym zakresie. A każda taka zmiana to krok w dobrym kierunku, więc warto zacząć już teraz!
Źródła:
https://www.umb.edu.pl/medyk_bialostocki/felietony/felieton_naukowy_/mikrobiom_na_strazy_naszej_odpornosci
https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-ukladu-pokarmowego,jak-poprawic-swoj-mikrobiom-jelitowy--oto-paliwo--ktore-odzywi-dobre-bakterie,artykul,99669197.html
https://forumpediatrii.pl/artykul/fakty-i-mity-probiotyki-mikrobiota-a-mikrobiom
